Raqamli yashil marketing yashil savodxonliksiz ishlay oladimi? O‘zbekistonda iste’molchilarning ekologik bilimlarining moderatsiyalovchi roli

Abstrak

Raqamli texnologiyalarning rivojlanishi bilan yashil marketingni qo‘llash an’anaviy ekologik kommunikatsiyadan raqamli targ‘ibot strategiyalariga, keyinchalik esa ma’lumotlarga asoslangan barqaror marketing yondashuvlariga qadar rivojlandi. Raqamli yashil marketing va iste’molchilarning ekologik bilimlari o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir barqaror mahsulotlarni yashil korxonalardan samarali qabul qilish uchun iste’molchilar xabardorligini shakllantirishda muhim strategiya hisoblanadi. Mazkur tadqiqotda SEM va korrelyatsion tahlil kabi bir nechta usullardan foydalangan holda raqamli yashil marketingning roli va ta’siri o‘rganiladi. Shu sababli, ushbu ishda raqamli yashil marketing faoliyati orqali iste’molchilarning ekologik bilimlarini aniqlash va uning barqaror iste’mol xulq-atvorini rivojlantirishdagi salohiyatini baholash tahlil qilindi. Xususan, yashil iste’mol amaliyotlarini rivojlantirishda raqamli yashil marketing intensivligi (DGM), iste’molchilarning ekologik bilimlari (CEK), yashil xarid qilish niyati (GPI) va barqaror iste’mol xulq-atvori (SCB) o‘rtasidagi munosabatlarni aniqlash uchun korrelyatsion tahlil asosidagi strukturaviy tenglamalarni modellashtirish (SEM) usuli qo‘llanildi. Shundan so‘ng, raqamli yashil marketingdan iste’molchilarning ekologik bilimlariga va ushbu o‘zgaruvchilarga bo‘lgan munosabatlar o‘rganildi hamda ekologik bilimlarning moderatsiyalovchi ta’sirini ifodalovchi moderatsiya modeli ishlab chiqildi. Raqamli yashil marketing ta’sirining natijasi O‘zbekiston bozori sharoitida iste’molchilarning barqaror xulq-atvoriga sezilarli, biroq ma’lum darajada ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Natijalar yashil savodxonlik iste’molchilarning javob reaksiyalariga samarali va ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. Ushbu natija, shuningdek, iste’molchilarning ekologik bilim darajasining yashil iste’mol xulq-atvoridagi o‘zgarishlarga qo‘shgan hissasini aniqlash uchun SEM moderatsiya tahlili orqali ham tasdiqlandi. Ushbu munosabat tasdiqlandi, biroq ekologik savodxonlik darajasi yuqori bo‘lgan holatlarda ham raqamli yashil marketingning barqaror iste’molchilarni jalb qilish salohiyati mavjudligi namoyon bo‘ldi.