Yashil startapdan yashil miqyoslashgacha: O‘zbekistonda raqamli imkoniyatlarga asoslangan aylanma biznes modellarining miqyoslash bosqichida muvaffaqiyatsizlikka uchrash sabablari

Abstrak

Raqamli texnologiyalarning aylanma biznes modellarida jadal rivojlanishi sababli, miqyoslash jarayonidagi muammolarni tushunish juda muhim hisoblanadi, chunki yashil startaplar bozor sharoitlariga mos ravishda rivojlanishi kerak. Mazkur o‘tish jarayoni barqaror o‘sishga erishish yo‘lidagi muhim bosqich bo‘lib, u eng samarali va oson joriy etiladigan biznes yondashuvlardan biri hisoblanadi. Tadqiqotda raqamli imkoniyatlarga asoslangan aylanma biznes modellari, ularning miqyoslashdagi to‘siqlari, shuningdek, yashil miqyoslash samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi muvaffaqiyatsizlik omillari va institutsional sharoitlar tahlil qilingan. Ushbu omillarga resurs cheklovlari, bozor noaniqligi, raqamli vositalar yordamida biznesni kengaytirish usullari hamda moliyaviy cheklovlar kiradi. Ushbu tadqiqotning maqsadi yashil startaplarning miqyoslashdagi muvaffaqiyatsizliklarini tahlil qilish uchun empirik asoslangan tizimni ishlab chiqish, shu orqali muhim omillarni aniqlash va ularning ta’sir mexanizmlarini tushuntirish, shuningdek, barqaror biznes rivojlanishi bo‘yicha qaror qabul qilish jarayonlarini qo‘llab-quvvatlash hamda korxonalar strategiyalarini takomillashtirish imkonini yaratishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi dastlab miqyoslash natijalarini aniqlash uchun qiyosiy ma’lumotlar bazasini shakllantirishdan iborat bo‘lib, keyinchalik statistik model orqali ishonchli empirik dalillarni olish maqsadida yashil korxonalar uchun sababiy ta’sirlarni baholashda Propensity Score Matching usuli qo‘llanilgan. Bundan tashqari, ushbu tadqiqotda regressiya tahlili amalga oshirildi va natijalar shuni ko‘rsatdiki, raqamli imkoniyatlar biznesni miqyoslash bosqichida sezilarli ta’sir ko‘rsatadi hamda ayniqsa miqyoslashga o‘tish davrida an’anaviy o‘sish omillariga nisbatan kuchliroq ta’sirga ega hisoblanadi. Empirik tahlil natijalari (shuningdek, moslashtirilgan davolanuvchi korxonalar va nazorat guruhidagi korxonalarni taqqoslash asosida amalga oshirilgan regressiya tahlili orqali olingan natijalar), miqyoslash to‘siqlarini baholash hamda muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz modellarni taqqoslash natijalari shuni tasdiqlaydiki, raqamli aylanma biznes modellari yashil miqyoslash jarayonidagi muvaffaqiyatsizliklarni tushunish zarurati bilan bog‘liq mavjud ilmiy bo‘shliqni to‘ldirish imkonini beradi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, miqyoslash bosqichiga yaqin davrda raqamli imkoniyatlarning mavjudligi muhim ahamiyatga ega bo‘lib, buning uchun biznes modeli yoki tashkiliy tuzilmani to‘liq o‘zgartirish talab etilmaydi. Shu bilan birga, korxonalar o‘zlarining raqamli tayyorgarligi va biznes modellarining moslashuvchanlik salohiyatini muntazam ravishda saqlab turishlari muhimdir. Ishlab chiqilgan analitik usul qaror qabul qilish jarayonlarini qo‘llab-quvvatlaydi, biroq bozor sharoitlarining o‘zgaruvchanligini hisobga olgan holda, u raqamli texnologiyalardan foydalanib miqyoslashni amalga oshirishni rejalashtirayotgan biznes menejerlari uchun ham foydali vosita bo‘lishi mumkin. Ushbu yondashuv aylanma innovatsiyalar va barqaror o‘sish imkoniyatlaridan samarali foydalanishga yordam beradi.